Thế Đất Rồng Cuộn Hổ Ngồi

     

Sau khi lên ngôi, Vua Lý Thái Tổ thấy khu đất Hoa Lư ẩm thấp, chật hẹp, cảm thấy không được làm vị trí ở của đế vương, hy vọng dời đi vị trí khác. Đầu năm 1010, Vua tự tay viết chiếu dời đô:

“Ngày xưa công ty Thương mang đến đời Bàn Canh năm lần dời đô, công ty Chu đến Thành Vương cha lần dời đô, há phải những vua thời Tam Đại ấy theo ý riêng rẽ tự dời đô xằng bậy đâu. Làm như thế cốt để mưu nghiệp lớn, chọn nơi ở giữa, có tác dụng kế cho con cháu muôn vạn đời, bên trên kính mệnh trời, bên dưới theo ý dân, nếu tất cả chỗ luôn tiện thì dời đổi, vì vậy vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh. Nắm mà hai đơn vị Đinh, Lê lại theo ý riêng, khinh thường mệnh trời, không áp theo việc cũ của yêu đương Chu, cứ chịu yên đóng đô khu vực đây, mang đến nỗi nạm đại ko dài, vận số ngắn ngủi, trăm bọn họ tổn hao, muôn vật không hợp. Trẫm khôn xiết đau đớn, thiết yếu không dời. Huống chi thành Đại La, đô cũ của Cao Vương, sinh hoạt giữa khoanh vùng trời đất, thừa thế rồng cuộn hổ ngồi, vị trí trung tâm nam, bắc, đông, tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bởi phẳng, gắng đất cao mà sáng sủa, cư dân không khổ rẻ trũng về tối tăm, muôn thiết bị hết sức xuất sắc tươi, phồn thịnh. Xem mọi nước Việt sẽ là nơi chiến thắng địa, thật là chỗ tụ hội tất yêu của tư phương, và đúng là nơi thượng đô gớm sư mãi muôn đời. Trẫm mong mỏi nhân địa lợi ấy mà lại định vị trí ở, những khanh nghĩ về sao?” (theo Đại Việt Sử ký Toàn Thư).

Bạn đang xem: Thế đất rồng cuộn hổ ngồi

*

Ngang đây bạn viết mong mỏi mở ngoặc nói song lời về gắng ‘rồng cuộn hổ ngồi’ của đất Thăng Long cơ mà chiếu dời đô kể tới. Vùng này quả có tương đối nhiều con sông lớn nhỏ tuổi uốn lượn tan qua địa bàn. Hoàn toàn có thể kể: Sông Lô (nay là sông Hồng, hay sông Cái), sông Nhĩ (nay là sông Nhị, hay sông Con), sông Thiên Đức (nay là sông Đuống), sông sơn Lịch, sông Nhuệ, sông Kim Ngưu, sông Sét, sông Đen…Các con sông này gợi lên hình ảnh thế khu đất ‘rồng cuộn’; còn hình hình ảnh ‘hổ ngồi’ thì sao? Đã là ‘ngồi’ thì phải xuất hiện tại chỗ. Nhưng nhìn tổng thể cả địa bàn Thăng Long ngoại trừ số không nhiều gò khu đất thấp bé bỏng tự nhiên hoặc nhân tạo, được gọi phóng lên là ‘núi’, như ‘núi’ Nùng, ‘núi’ Khán, ‘núi’ Cung…thì chẳng thấy một ngọn núi làm sao đủ khủng để rất có thể ví bởi hình ảnh ‘hổ ngồi’, tương xứng với hình ảnh ‘rồng cuộn’ của các con sông khu vực đây.

Chỉ khi không ngừng mở rộng tầm quan sát phong thuỷ vĩ mô ra khắp địa phận Bắc Bộ new thấy vùng khu đất Thăng Long được các dãy núi đá hùng vĩ vây quanh, tự xa ‘chầu’ về. Đó là những dãy: Đông triều, Tam Đảo, Hoàng Liên, bố Vì, chi Nê, Tam Điệp… thế cho nên vùng Thăng Long có thế đất ‘hổ chầu’, chứ chưa phải ‘hổ ngồi’ (!). Dưới đây người viết mạo muội dùng các từ ‘rồng cuộn hổ chầu’ cố cho ‘rồng cuộn hổ ngồi’. Vậy đất của Thăng Long như thế thì chỉ đều cuộc vận động tạo ra sơn khuôn khổ hành tinh mới hoàn toàn có thể làm thay đổi hoặc biến dạng mà thôi.

Trong chiếu dời đô Vua Lý Thái Tổ có nhắc tới Cao Vương và thành Đại La. Vậy thì Cao vương vãi là ai? Cao vương vãi là Cao Biền, bạn được Vua Đường Hàm Thông (Trung Quốc) cử quý phái Giao Châu tấn công đuổi quân nam Chiếu (ở Vân Nam, trung quốc ngày nay), tiếp nối được cử sống lại giữ lại chức ngày tiết độ sứ Giao Châu từ năm 866 (thời ở trong Đường).

Gọi Cao Biền bằng danh xưng Cao vương là sai với thực tế lịch sử. Các sử liệu của Trung Quốc, của cả Tân Đường Thư quyển 224 hạ cùng Cao Biền Truyện, đầy đủ không thấy ghi việc Cao Biền xưng Vương. Khâm Định Việt Sử Thông Giám cưng cửng Mục cho rằng đó chỉ là vì ‘một số bạn Giao Châu đáng sợ Biền mà gọi Biền là Cao Vương’ (theo ghi chú 2, trang 199, Đại Việt Sử ký kết Toàn Thư – ĐVSKTT).

Trong thời hạn mở rộng lớn Thành Đại La, “Biền biết (?) khu đất Cổ Pháp có khí tượng đế vương bèn đào đứt sông Điềm (tức sông Tương làm việc Tiên Sơn, Bắc Ninh) với đầm Phù Chẩn để giảm long mạch, tất cả 19 chỗ (theo Thiền Uyển Tập Anh, trang 178, NXB Văn Học, Hà Nội, 1990).

Trong sách lịch sử Phật Giáo vn (LSPGVN), (NXB tp Hồ Chí Minh, 2001), học trả Lê mạnh bạo Thát viết rằng: “Tuy vậy các sử liệu trung quốc không trực tiếp kể đến chuyện này, cơ mà chỉ xác nhận Cao Biền lập 1 bàn đồng thân trời để tu luyện. Cần chăng đây là một mánh lới nham hiểm, dùng đông đảo thuật kỳ lạ phong thuỷ, thần bí nhằm uy hiếp với thủ tiêu ý chí giành hòa bình của dân tộc bản địa ta”. Thiết nghĩ, ngay cả việc sử dụng thuật lạ phong thuỷ của Cao Biền có lẽ rằng cũng chỉ là một trong mánh lừa bịp để hù ăn hiếp những ai nhẹ dạ cả tin mà thôi (!).

Cao Biền chỉ mở rộng cái thành luỹ đã tất cả sẵn ở cửa ngõ sông đánh Lịch, chứ Cao Biền chưa phải là người thứ nhất chọn vùng đất cửa sông sơn Lịch có tác dụng trị sở. Trong lúc đó văn từ bỏ Chiếu Dời Đô đã tạo ra hiểu lầm đáng tiếc. Khiến cho người mặc cảm xúc rằng người việt mình thiếu tinh thần sáng tạo, ngay việc chọn đất làm cho kinh đô buộc phải cũng theo dấu cũ của Thành Đại La bởi vì Cao Biền lựa chọn (!). Hiện thời chúng ta hãy bàn giải vụ việc này, thử xét xem thành luỹ cũ bên cửa sông Tô lịch đã có từ bao giờ và ai là người trước tiên chọn vùng đất có thế ‘rồng cuộn hổ chầu’ này làm kinh đô (hoặc trị sở)?

Kỉ công ty Tiền Lý trong ĐVSKTT I, trang 179, đến biết: “Mùa xuân, mon Giêng Năm tiếp giáp Tí (544 STL) Vua (Lý túng thiếu hoặc Lý Bôn) nhân đánh thắng giặc đăng vương xưng là phái nam Việt Đế (tức Lý phái nam Đế), đặt quốc hiệu là Vạn Xuân với đóng đô nghỉ ngơi Long Biên”. footer ông Ngô Đức thọ (người dịch ĐVSKTT ra giờ đồng hồ Việt) chú thích: “Vị trí của Thành Long Biên đến nay vẫn không xác định, hoàn toàn có thể ở vùng gần thị xóm Bắc Ninh”.

Còn tác giả Keith Weller Taylor trong thành công Sự Ra Đời Của vn (The Birth of Vietnam), lại cho rằng: “Kinh đô của Lý Bí không tìm kiếm thấy trong những nguồn bốn liệu, nhưng bạn có thể phỏng đoán rằng thành trì chính của ông (Lý Bí) là Gia Ninh. Gia Ninh nằm ở ngay gần cạnh quê nhà ông, sát nơi gặp mặt gỡ của sông Hồng với những phụ giữ của nó. Theo thần thoại cổ xưa thì đấy là vùng đất mà những vua Hùng vẫn ngự trị, nó đã là một trong trung tâm chính trị tự nhiên và thoải mái nằm ở đỉnh của tam giác châu thổ sông Hồng”.

(Ly Bi’s capital is not identified in the sources, but we can surmise that his main citadel was Gia Ninh. Gia Ninh lay close to lớn Bi’s home estates, near the place where the Hong river is joined by its tributaries. This is the region where the Hung Kings supposedly ruled, it was a natural political center at the head of the Hong river plain).

Xem thêm: Người Có Đức Mà Không Có Tài, Có Đức Mà Không Có Tài Là Người Vô Dụng

Cái ‘có thể’ của ông Ngô Đức lâu về vị trí đế kinh của Lý phái nam Đế ở ngay sát thị làng Bắc Ninh thời nay là không tồn tại căn cứ, chính vì không bao gồm sử liệu như thế nào nói thế; còn cái điều ‘không tra cứu thấy’ (is not identified) của ông K.W. Taylor về kimh đô (capital) của Lý túng thì cụ thể không giúp gì cho việc đào bới tìm kiếm ra đế đô của Lí phái mạnh Đế. Vả lại, nên chăm chú ở trang 180 của ĐVSKTT I còn cho thấy thêm thêm sau khoản thời gian bị thảm bại trận làm việc thành trì bên cửa sông tô Lịch, Lý phái nam Đế mới rút quân về Gia Ninh.

Học đưa Lê khỏe mạnh Thát trích dẫn trong lịch sử hào hùng Phật Giáo việt nam tập II (LSPGVN II) (từ trang 375 cho 378) rằng sách Lương Thư của china cũng ghi nhấn rằng năm 545 Lý nam giới Đế đã dựng thành luỹ bởi tre gỗ ở cửa sông tô Lịch.

Tác mang Nguyễn Văn Uẩn trong cửa nhà đồ sộ hà nội Nửa Đầu cố kỉnh Kỉ XX (NXB Hà Nội; năm 2000; trang 187 và188), viết rằng sau thời điểm đặt kinh kì tại Long Biên, ở cửa sông sơn Lịch, Lý nam Đế cho mở rộng chùa yên ổn Trì ở bờ yêu cầu sông Hồng, đánh tên là Khai Quốc (nghĩa là Mở Nước), ni quen điện thoại tư vấn là miếu Trấn Quốc. “Chùa Trấn Quốc vốn tất cả từ thời Lý nam giới Đế, là một trong ngôi miếu cổ của nước Nam, một trung tâm Phật giáo loại Vô Ngôn Thông”; “Năm Ất Mão (1615) đời Lê Kính Tông, nền chùa bị nước xói, có nguy cơ bị lở, dân xóm xin được di chuyển chùa vào vào đê với dựng trên gò Kim Ngư (cá vàng)”.

*
Chùa Trấn Quốc, tp. Hà nội – Ảnh: Minh Khang

Sách LSPGVN II của Lê to gan lớn mật Thát mang lại thêm tin tức rằng bi (bia) ký thời vua Hùng phân tích vị trí lúc đầu của miếu Khai Quốc sống bờ cần sông Hồng (có thể sinh sống vào bãi An Dương ngày nay). Còn lô Kim Ngư chính là bán hòn đảo chùa Trấn Quốc bây giờ, phía tây con đường Thanh Niên, Hà Nội. Ngôi chùa này đã trải qua nhiều lần tôn tạo và đổi khác tên gọi:

1/ im Trì (theo bi cam kết thời Vua Hùng).2/ Khai Quốc (đời Lý nam Đế, khoảng chừng năm 541-547).3/ An Quốc (đời Lê Thái Tông, khoảng năm 1440-1442).4/ Trấn Quốc (đời Lê Hy Tông, khoảng năm 1680-1704).5/ Trấn Bắc (đời Thiệu Trị đơn vị Nguyễn, năm 1824).

Nay mọi bạn quen điện thoại tư vấn với tên chùa Trấn Quốc.

Tác đưa Quỳnh Cư viết trong cuốn các Triều Đại Việt Nam; NXB Thanh Niên; 1999: “…Tháng hai năm Giáp Tý (544) Lý bí tự xưng Hoàng Đế, lấy hiệu là Lý nam giới Đế khắc tên nước là Vạn Xuân (ước mong xã tắc truyền mang lại muôn đời), để kinh đô làm việc miền cửa sông Tô kế hoạch (Hà Nội) và đến dựng năng lượng điện Vạn lâu làm chỗ vua quan tiền họp bàn bài toán nước… Lý phái nam Đế không nên dựng một ngôi chùa ở phường yên ổn Hoa (Yên Phụ ngày nay), bên trên nền miếu Yên Trì cũ tự thời Hùng Vương, lấy tên là chùa Khai Quốc…”

Như nêu ra ở trên, sách ĐVSKTT I nói Lý nam Đế đóng góp đô sống Long Biên. Còn những tác mang Nguyễn Văn Uẩn với Quỳnh Cư xác định Lý phái mạnh Đế để kinh đô sinh hoạt miền cửa sông Tô lịch (Hà Nội bây giờ). Điều đó có thể được lý giải một cách hợp lý như sau: tởm đô long biên của Lý phái nam Đế không thuộc vị trí cùng với trị sở quận long biên của gia thế thông trị phương Bắc tại sát thị xã bắc ninh (mà Ngô Đức Thọ phỏng đoán). Sau thời điểm lên ngôi, Lý phái mạnh Đế cũng lấy tên quận long biên đặt mang lại thành trì mới dựng ở cửa sông sơn Lịch làm cho kinh đô ở trong phòng nước Vạn Xuân, thuộc với việc dựng miếu Khai Quốc (nghĩa là Mở Nước) sinh sống bờ đề nghị sông Hồng.

Theo ĐVSKTT I, trang 182-183, sau Lý phái nam đế, Triệu Việt vương (từ năm 548 đến năm 570) cũng chọn quận long biên ở cửa ngõ sông Tô kế hoạch làm khu vực đóng đô, kế tiếp mới chuyển về Vũ Ninh (Quế Võ, Bắc Ninh).

Đến đây có thể kết luận mấy điểm chủ chốt cho nội dung bài viết này như sau:

1/ Lý nam giới Đế sau khoản thời gian lên ngôi đã chọn vùng đất cửa sông Tô kế hoạch (bờ phải sông Hồng) xây dừng kinh đô Long Biên từ nửa TK 6 STL. Vùng này còn có thế khu đất ‘rồng cuộn hổ chầu’. (hơn tía trăm năm sau Cao Biền mới lấy nơi đó làm cho trị sở của quyền lực thống trị bên Đường).

2/ gớm đô long biên của Lý phái nam Đế từ nửa TK 6 STL chính là vùng đất kinh đô Thăng Long mà lại Lý Thái Tổ dời đến vào thời điểm năm 1010 và cũng chính là thủ đô hà nội ngày nay.

Xem thêm: Jav Có Nghĩa Là Gì - Jav Là Viết Tắt Cho Chữ Gì

3/ Công đầu tìm lựa chọn được vùng đất quan trọng, xứng đáng làm đế đô nước Việt (mà gần năm ráng kỉ sau vua Lý Thái Tổ đánh giá là ‘ở giữa quanh vùng trời đất’, ‘được cố gắng rồng cuộn hổ chầu’, ‘là nơi chiến hạ địa’, ‘là khu vực thượng đô khiếp sư mãi muôn đời’ và đưa ra quyết định dời đô tới) rõ ràng là trực thuộc về Vua Lý phái mạnh Đế từ năm 545 STL với ghê đô long biên (chứ không phải là Cao Biền cùng với Thành Đại La).